{"id":128,"date":"2025-05-23T15:08:09","date_gmt":"2025-05-23T15:08:09","guid":{"rendered":"https:\/\/raap.nl\/expo\/?post_type=portfolio&#038;p=128"},"modified":"2025-09-18T13:43:02","modified_gmt":"2025-09-18T13:43:02","slug":"pollen-van-esparcette","status":"publish","type":"portfolio","link":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/portfolio-item\/pollen-van-esparcette\/","title":{"rendered":"Pollen van Esparcette"},"content":{"rendered":"\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mb6gnl2v-4a3197dc6f61624d7bd8256cf158343a\">\n.avia-section.av-mb6gnl2v-4a3197dc6f61624d7bd8256cf158343a{\nbackground-color:#dba665;\nbackground-image:url(https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Harderwijk.jpg);\nbackground-repeat:no-repeat;\nbackground-position:50% 50%;\nbackground-attachment:scroll;\n}\n.avia-section.av-mb6gnl2v-4a3197dc6f61624d7bd8256cf158343a .av-section-color-overlay{\nopacity:0.4;\nbackground-color:#2e5668;\n}\n#top .avia-section.av-mb6gnl2v-4a3197dc6f61624d7bd8256cf158343a .scroll-down-link{\ncolor:#ffffff;\n}\n#top .avia-section.av-mb6gnl2v-4a3197dc6f61624d7bd8256cf158343a .scroll-down-link.avia-svg-icon svg:first-child{\nstroke:#ffffff;\nfill:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div id='av_section_1'  class='avia-section av-mb6gnl2v-4a3197dc6f61624d7bd8256cf158343a main_color avia-section-default avia-no-border-styling  avia-builder-el-0  el_before_av_textblock  avia-builder-el-first  breed avia-full-stretch avia-bg-style-scroll av-section-color-overlay-active container_wrap sidebar_right'  data-section-bg-repeat='stretch'><div class=\"av-section-color-overlay-wrap\"><div class=\"av-section-color-overlay\"><\/div><a href='#next-section' title='' class='scroll-down-link av-custom-scroll-down-color avia-svg-icon avia-font-svg_entypo-fontello' data-av_svg_icon='down-open-mini' data-av_iconset='svg_entypo-fontello'><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"15\" height=\"32\" viewBox=\"0 0 15 32\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\" aria-labelledby='av-svg-title-1' aria-describedby='av-svg-desc-1' role=\"graphics-symbol\" aria-hidden=\"true\">\n<title id='av-svg-title-1'>Scroll naar volgende sectie<\/title>\n<desc id='av-svg-desc-1'>Scroll naar volgende sectie<\/desc>\n<path d=\"M12.96 12.16q0.704-0.832 1.536 0 0.832 0.704 0 1.536l-6.272 6.144q-0.704 0.704-1.536 0l-6.272-6.144q-0.832-0.832 0-1.536 0.768-0.768 1.6 0l5.44 4.992z\"><\/path>\n<\/svg><\/a><div class='container av-section-cont-open' ><main  role=\"main\" itemprop=\"mainContentOfPage\"  class='template-page content  av-content-small alpha units'><div class='post-entry post-entry-type-page post-entry-128'><div class='entry-content-wrapper clearfix'>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mb6gtmob-2170a980cc7e4a8c0bb984e86234d902\">\n#top .hr.hr-invisible.av-mb6gtmob-2170a980cc7e4a8c0bb984e86234d902{\nheight:50px;\n}\n<\/style>\n<div  class='hr av-mb6gtmob-2170a980cc7e4a8c0bb984e86234d902 hr-invisible  avia-builder-el-1  el_before_av_one_third  avia-builder-el-first '><span class='hr-inner '><span class=\"hr-inner-style\"><\/span><\/span><\/div>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-juw7k-e8618fc1aa57c02e5e96a7356e3c9cbe\">\n.flex_column.av-juw7k-e8618fc1aa57c02e5e96a7356e3c9cbe{\nborder-width:3px;\nborder-color:#ffffff;\nborder-style:solid;\nborder-radius:15px 15px 15px 15px;\npadding:30px 30px 30px 30px;\nbackground-color:rgba(46,86,104,0.5);\n}\n<\/style>\n<div  class='flex_column av-juw7k-e8618fc1aa57c02e5e96a7356e3c9cbe av_one_third  avia-builder-el-2  el_after_av_hr  el_before_av_two_fifth  tekstblok-bodem first flex_column_div  '     ><style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mb6gmb0c-8b72f328685826a6c36b7893fef01d12\">\n#top .av_textblock_section.av-mb6gmb0c-8b72f328685826a6c36b7893fef01d12 .avia_textblock{\ncolor:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<section  class='av_textblock_section av-mb6gmb0c-8b72f328685826a6c36b7893fef01d12 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h1 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Pollen van Esparcette<\/strong><\/h1>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<\/div><\/section><br \/>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mb6gmkr0-854f6bd4a72b7561bb320a2ed2f0a857\">\n#top .av_textblock_section.av-mb6gmkr0-854f6bd4a72b7561bb320a2ed2f0a857 .avia_textblock{\ncolor:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<section  class='av_textblock_section av-mb6gmkr0-854f6bd4a72b7561bb320a2ed2f0a857 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h5 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Wat<\/strong>: stuifmeelkorrels van Esparcette <br class=\"avia-permanent-lb\" \/><br class=\"avia-permanent-lb\" \/><\/h5>\n<h5 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Waar<\/strong>: Harderwijk (provincie Gelderland) <br class=\"avia-permanent-lb\" \/><br class=\"avia-permanent-lb\" \/><\/h5>\n<h5 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Tijd<\/strong>: middeleeuwen \u2013 nieuwe tijd<\/h5>\n<\/div><\/section><\/p><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-1kvxs-61ffe498855dd22f9b0b00d7dc260fe9\">\n.flex_column.av-1kvxs-61ffe498855dd22f9b0b00d7dc260fe9{\nborder-radius:15px 15px 15px 15px;\npadding:30px 30px 30px 30px;\n}\n<\/style>\n<div  class='flex_column av-1kvxs-61ffe498855dd22f9b0b00d7dc260fe9 av_two_fifth  avia-builder-el-5  el_after_av_one_third  el_before_av_hr  flex_column_div  '     ><style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mb6goagg-9ddb5b9935fd0f98a4d245366d6b8dbf\">\n@keyframes av_boxShadowEffect_av-mb6goagg-9ddb5b9935fd0f98a4d245366d6b8dbf {\n0%   { box-shadow:  0 0 0 0 ; opacity: 1; }\n100% { box-shadow:  0 0 10px 0 ; opacity: 1; }\n}\n.avia-image-container.av-mb6goagg-9ddb5b9935fd0f98a4d245366d6b8dbf img.avia_image{\nbox-shadow: 0 0 10px 0 ;\n}\n.avia-image-container.av-mb6goagg-9ddb5b9935fd0f98a4d245366d6b8dbf .av-image-caption-overlay-center{\ncolor:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div  class='avia-image-container av-mb6goagg-9ddb5b9935fd0f98a4d245366d6b8dbf av-styling-circle avia-align-center  avia-builder-el-6  avia-builder-el-no-sibling  av-img-box-shadow av-box-shadow-not-animated'   itemprop=\"image\" itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/ImageObject\" ><div class=\"avia-image-container-inner\"><div class=\"avia-image-overlay-wrap\"><img decoding=\"async\" fetchpriority=\"high\" class='wp-image-249 avia-img-lazy-loading-not-249 avia_image shadow-not-animated' src=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k.jpg\" alt='' title='Esparcette_pollen-4k'  height=\"956\" width=\"956\"  itemprop=\"thumbnailUrl\" srcset=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k.jpg 956w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k-300x300.jpg 300w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k-80x80.jpg 80w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k-768x768.jpg 768w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k-36x36.jpg 36w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k-180x180.jpg 180w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette_pollen-4k-705x705.jpg 705w\" sizes=\"(max-width: 956px) 100vw, 956px\" \/><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-bdrn4-dba926f8bd133596d5971eecc79de3af\">\n#top .hr.hr-invisible.av-bdrn4-dba926f8bd133596d5971eecc79de3af{\nheight:50px;\n}\n<\/style>\n<div  class='hr av-bdrn4-dba926f8bd133596d5971eecc79de3af hr-invisible  avia-builder-el-7  el_after_av_two_fifth  avia-builder-el-last '><span class='hr-inner '><span class=\"hr-inner-style\"><\/span><\/span><\/div>\n<\/div><\/div><\/main><!-- close content main element --><\/div><\/div><\/div><div id='after_section_1'  class='main_color av_default_container_wrap container_wrap sidebar_right'  ><div class='container av-section-cont-open' ><div class='template-page content  av-content-small alpha units'><div class='post-entry post-entry-type-page post-entry-128'><div class='entry-content-wrapper clearfix'>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mfpdoct3-5eb204d886070c5ab63ef66a4a52097a\">\n#top .av_textblock_section.av-mfpdoct3-5eb204d886070c5ab63ef66a4a52097a .avia_textblock{\ncolor:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<section  class='av_textblock_section av-mfpdoct3-5eb204d886070c5ab63ef66a4a52097a '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h1 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Pollen van Esparcette <\/strong><\/h1>\n<h2 style=\"font-weight: 400;\"><em><strong>De laatste resten van een leprozerie in Harderwijk<\/strong><\/em><\/h2>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<\/div><\/section>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-1383qw-1824b8f40e842a4a912abcb2f8344395\">\n.flex_column.av-1383qw-1824b8f40e842a4a912abcb2f8344395{\nborder-radius:5px 5px 5px 5px;\npadding:30px 30px 30px 30px;\nbackground-color:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div  class='flex_column av-1383qw-1824b8f40e842a4a912abcb2f8344395 av_one_full  avia-builder-el-9  el_after_av_textblock  el_before_av_section  avia-builder-el-last  first flex_column_div  column-top-margin'     ><section  class='av_textblock_section av-mb0xo4mp-3952f8e2b2f0fe86583636a4049d9079 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h4 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Archeologisch onderzoek is net een puzzel. Hoe meer stukjes in elkaar passen, hoe duidelijker het beeld van wat er op een plek aan de hand was. Zelfs zoiets miniems als fossiele stuifmeelkorrels kunnen het beeld completer maken. Zo bleek tijdens een opgraving van een leprozerie oftewel een melaatsenhuis in Harderwijk. <\/strong><\/h4>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<p style=\"font-weight: 400;\">Voorafgaand aan de bouw van het appartementencomplex \u2018De Commandeur\u2019 op het voormalige CWI-terrein in Harderwijk deden archeologen van RAAP er onderzoek. Na boringen en proefsleuven volgde in 2007 een opgraving. In de bodem bleken resten te liggen van het Sint Jurri\u00ebncomplex. Op dit omgrachte terrein buiten de middeleeuwse stad, had een middeleeuws melaatsenhuis of leprozerie gestaan.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<\/div><\/section><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><!-- close content main div --><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-xir00-f598be9ce9699c43e97641fb0ce9df7d\">\n.avia-section.av-xir00-f598be9ce9699c43e97641fb0ce9df7d{\nbackground-color:#c55416;\nbackground-image:unset;\n}\n<\/style>\n<div id='av_section_2'  class='avia-section av-xir00-f598be9ce9699c43e97641fb0ce9df7d main_color avia-section-default avia-no-border-styling  avia-builder-el-11  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  avia-bg-style-scroll container_wrap sidebar_right'  ><div class='container av-section-cont-open' ><div class='template-page content  av-content-small alpha units'><div class='post-entry post-entry-type-page post-entry-128'><div class='entry-content-wrapper clearfix'>\n<div class='flex_column_table av-2jjmg-a7e858981e863ab23ab43e080b08c365 sc-av_one_full av-equal-height-column-flextable'>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-2jjmg-a7e858981e863ab23ab43e080b08c365\">\n.flex_column.av-2jjmg-a7e858981e863ab23ab43e080b08c365{\nborder-radius:5px 5px 5px 5px;\npadding:30px 30px 30px 30px;\nbackground-color:#d19259;\n}\n<\/style>\n<div  class='flex_column av-2jjmg-a7e858981e863ab23ab43e080b08c365 av_one_full  avia-builder-el-12  avia-builder-el-no-sibling  first flex_column_table_cell av-equal-height-column av-align-top  '     ><style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mb0xoo3c-25775f96a93880c0bc3a56734eefc41a\">\n#top .av_textblock_section.av-mb0xoo3c-25775f96a93880c0bc3a56734eefc41a .avia_textblock{\ncolor:#5f8789;\n}\n<\/style>\n<section  class='av_textblock_section av-mb0xoo3c-25775f96a93880c0bc3a56734eefc41a '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h6 style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/koppermaandag.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-138 size-gallery alignnone\" src=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/koppermaandag-845x684.jpg\" alt=\"\" width=\"845\" height=\"684\" srcset=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/koppermaandag-845x684.jpg 845w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/koppermaandag-495x400.jpg 495w\" sizes=\"auto, (max-width: 845px) 100vw, 845px\" \/><\/a><\/h6>\n<h6 style=\"font-weight: 400;\"><strong><br class=\"avia-permanent-lb\" \/>Leprozen <br class=\"avia-permanent-lb\" \/><\/strong><br class=\"avia-permanent-lb\" \/>Lepra of melaatsheid is een besmettelijke infectieziekte die in de middeleeuwen veel voorkwam. Leprozen werden toen naar aparte opvangplaatsen verwezen. Het dagelijks leven van een leproos was verre van plezierig en je moest je aan strenge regels houden. Was de ziekte eenmaal vastgesteld, dan kreeg je voor vier jaar een bedelbrief. Daarmee kon je langs de wegen bedelen en had je als leproos ook toegang tot een melaatsenhuis. Leprozen droegen speciale kleding en hadden een bedelnap en klepper bij zich. Door te klepperen kondigden ze van verre hun komst als \u2018onreine\u2019 aan. De behandeling van lepra stelde weinig voor. In de 15e en 16e eeuw werden pogingen tot genezing zelfs als ketterij veroordeeld: een door God gegeven ziekte laat zich door de mens niet genezen. Wel mochten melaatsen als reinigingsritueel baden. Later werden plantaardige middelen, zoals weegbree en esparcette, en ook aderlating, braakmiddelen en zweetkuren, ingezet om de ziekte te beteugelen.<\/h6>\n<\/div><\/section><\/div><\/div><!--close column table wrapper. Autoclose: 1 -->\n<\/div><\/div><\/div><!-- close content main div --><\/div><\/div><div id='after_section_2'  class='main_color av_default_container_wrap container_wrap sidebar_right'  ><div class='container av-section-cont-open' ><div class='template-page content  av-content-small alpha units'><div class='post-entry post-entry-type-page post-entry-128'><div class='entry-content-wrapper clearfix'>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mfpf6jnl-7f1e68f5b0f933cee642f8d952d86a1d\">\n.flex_column.av-mfpf6jnl-7f1e68f5b0f933cee642f8d952d86a1d{\nborder-width:1px;\nborder-style:solid;\nborder-radius:3px 3px 3px 3px;\npadding:30px 30px 30px 30px;\nbackground-color:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div  class='flex_column av-mfpf6jnl-7f1e68f5b0f933cee642f8d952d86a1d av_one_full  avia-builder-el-14  el_after_av_section  el_before_av_section  avia-builder-el-no-sibling  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-mfpf2ows-294bc7e6e9243c18e6bce2af856ae2fb '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h3 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Kapel <\/strong><\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tijdens de opgraving kwamen muurresten van rechthoekig gebouw aan het licht: vrijwel zeker van de 14e-eeuwse kapel die te zien is op de kaart Jacob van Deventer uit 1560. In de kapel vonden de archeologen een verstoord graf met botten van een zestien- tot achttienjarige jongeman. Gezien de vergroeiingen in zijn rugwervels had hij last van rugpijn, maar er zijn geen aanwijzingen dat hij aan lepra leed. Verder kwamen circa 85 losse menselijke botresten aan het licht, vooral van schedels, scheen- en kuitbenen van volwassenen en kinderen. Bij begravingen in kerken en kapellen gaat het vaak om geestelijken of personen uit hogere kringen. In dit geval wellicht gegoede burgers uit Harderwijk en wie weet de stichters van het Sint Jurri\u00ebncomplex. Mogelijk lagen meer graven (van overleden leprozen?) meer zuidwaarts, waar niet is opgegraven.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dat het rechthoekige gebouw een religieuze functie had, blijkt uit de opgegraven resten van een pijpaarden altaarstuk met daarop aureolen afgebeeld (mogelijk Maria met Jezus), en een bijna complete aardewerken lavabo. Dit hangende watervat werd gebruikt bij de verzorging of rituele handenwassing in de kerk.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<h3 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Dierbegravingen <\/strong><\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Verder is een monumentale tuinmuur uit circa 1600 opgegraven die het geestelijke domein afscheidde van het agrarische gedeelte van de leprozerie. Daar is ook een aantal kuilen gevonden, gevuld met botten van acht dieren: rund, paard, schaap\/geit en varken. De dieren waren compleet begraven, zonder dat het vlees of de huid gebruikt was. Diergraven worden meestal in verband gebracht met besmettelijke dierziekten of symbolische handelingen. De moeite die genomen is om de overwegend jonge dieren te begraven, geeft aan dat over de begravingen is nagedacht.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/dierbegraving.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-137 size-gallery\" src=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/dierbegraving-845x647.jpg\" alt=\"\" width=\"845\" height=\"647\" \/><\/a><\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400;\"><strong>Esparcette <\/strong><\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Om het Sint Jurri\u00ebncomplex liep een gracht van circa vijf meter breed en daar zijn monsters uit genomen voor botanisch onderzoek. Daaruit bleek dat het landschap rond het melaatsenhuis vrij open was en uit akkers en graslanden bestond. Op de akkers verbouwden boeren en de bewoners van het Jurri\u00ebncomplex veel graan, met name rogge, en daarnaast boekweit en hennep. Een deel van het binnenterrein werd gebruikt als (kruiden)tuin waar specifieke planten werden gekweekt voor consumptie, zoals erwten. Bijzonder was vooral de vondst van het pollen (stuifmeelkorrel) van esparcette, een kruid dat wel gebruikt werd voor de behandeling van lepra.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n<p style=\"font-weight: 400;\">Volgens de 16e-eeuwse botanicus Dodoens was esparcette in zijn kruidenboek uit 1554 <em>\u2018\u2026een nieuwicheyt van der cruytliefhebbers hier te lande in die hoven gheplant\u2026<\/em>\u2019 Interessant is dat de editie van 1644 vermeldt dat de bladeren van esparcette in de vorm van pap of pleisters allerlei gezwellen doen verteren en verdwijnen. Het is wel erg aantrekkelijk om de vondst van het pollen in de gracht met de behandeling van melaatsheid in verband te brengen.\u00a0Het kruid is niet zeldzaam of bijzonder, maar in deze context wel zeer zeldzaam en vooral ook een bonus die het beeld van de leprozerie completer maakt.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-134\" src=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"904\" srcset=\"https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette.jpg 1200w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette-300x226.jpg 300w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette-1030x776.jpg 1030w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette-768x579.jpg 768w, https:\/\/raap.nl\/expo\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Esparcette-705x531.jpg 705w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/div><\/div><\/div><!-- close content main div --><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-amqnc-aa4e392ca99bd07f1440cac8d04730e5\">\n.avia-section.av-amqnc-aa4e392ca99bd07f1440cac8d04730e5{\nbackground-color:#ffcc99;\nbackground-image:unset;\n}\n<\/style>\n<div id='av_section_3'  class='avia-section av-amqnc-aa4e392ca99bd07f1440cac8d04730e5 main_color avia-section-default avia-no-border-styling  avia-builder-el-16  el_after_av_one_full  el_before_av_social_share  avia-bg-style-scroll container_wrap sidebar_right'  ><div class='container av-section-cont-open' ><div class='template-page content  av-content-small alpha units'><div class='post-entry post-entry-type-page post-entry-128'><div class='entry-content-wrapper clearfix'>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-hqahs-4079f3a6341b0e3750f7c705f54849e0\">\n.flex_column.av-hqahs-4079f3a6341b0e3750f7c705f54849e0{\nborder-radius:5px 5px 5px 5px;\npadding:30px 30px 30px 30px;\nbackground-color:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div  class='flex_column av-hqahs-4079f3a6341b0e3750f7c705f54849e0 av_one_full  avia-builder-el-17  avia-builder-el-no-sibling  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-mb0xp1ra-d5bf99a680d26b1a542a140d4868cc7e '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock av_inherit_color'  itemprop=\"text\" ><h3 style=\"font-weight: 400;\"><strong>De leprozerie van Sint Jurri\u00ebn<\/strong><\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">De financi\u00eble positie van de leprozerie van Sint Jurri\u00ebn was midden in de 16e eeuw zeer rooskleurig. Daar droegen de bewoners aan bij, want bij intrede vervielen al hun bezittingen aan de leprozerie. Ook hun werk op de akkers, de visvangst en het bedelen leverden inkomsten op. Maar voor het grootste deel moesten melaatsenhuizen het toch hebben van legaten. De gegoede burgers van handelsstad Harderwijk kochten daarmee hun eigen zielenheil af. In de 17e eeuw werd duidelijk dat het melaatsenhuis, na financieel wanbeheer en een duidelijke afname van leprozen, geen lang leven meer beschoren was. Rond 1650 sloot het huis definitief.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><!-- close content main div --><\/div><\/div><div id='after_section_3'  class='main_color av_default_container_wrap container_wrap sidebar_right'  ><div class='container av-section-cont-open' ><div class='template-page content  av-content-small alpha units'><div class='post-entry post-entry-type-page post-entry-128'><div class='entry-content-wrapper clearfix'><\/p>\n<div  class='av-social-sharing-box av-88mc8-11101e236a8cc756ee1fe76d6c16fa21 av-social-sharing-box-circle  avia-builder-el-19  el_after_av_section  avia-builder-el-no-sibling  av-social-sharing-box-color-bg av-social-sharing-box-same-width'><div class=\"av-share-box\"><ul class=\"av-share-box-list noLightbox\"><li class='av-share-link av-social-link-bluesky avia_social_iconfont' ><a target=\"_blank\" aria-label=\"Share on bluesky\" href='https:\/\/bsky.app\/profile\/raap.nl\/' data-av_icon='\ue801' data-av_iconfont='mastodon-bluesky'  title='' data-avia-related-tooltip='Share on bluesky'><span class='avia_hidden_link_text'>Share on bluesky<\/span><\/a><\/li><li class='av-share-link av-social-link-facebook avia_social_svg_icon avia-svg-icon avia-font-svg_entypo-fontello' ><a target=\"_blank\" aria-label=\"Delen op Facebook\" href='https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/portfolio-item\/pollen-van-esparcette\/&#038;t=Pollen%20van%20Esparcette' data-av_svg_icon='facebook' data-av_iconset='svg_entypo-fontello' title='' data-avia-related-tooltip='Delen op Facebook'><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"16\" height=\"32\" viewBox=\"0 0 16 32\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\" aria-labelledby='av-svg-title-2' aria-describedby='av-svg-desc-2' role=\"graphics-symbol\">\n<title id='av-svg-title-2'>Facebook<\/title>\n<desc id='av-svg-desc-2'>Facebook<\/desc>\n<path d=\"M16 6.592h-4.544q-0.448 0-0.8 0.48t-0.352 1.184v3.264h5.696v4.736h-5.696v14.144h-5.44v-14.144h-4.864v-4.736h4.864v-2.752q0-3.008 1.888-5.088t4.704-2.080h4.544v4.992z\"><\/path>\n<\/svg><span class='avia_hidden_link_text'>Delen op Facebook<\/span><\/a><\/li><li class='av-share-link av-social-link-linkedin avia_social_svg_icon avia-svg-icon avia-font-svg_entypo-fontello' ><a target=\"_blank\" aria-label=\"Delen op LinkedIn\" href='https:\/\/linkedin.com\/shareArticle?mini=true&#038;title=Pollen%20van%20Esparcette&#038;url=https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/portfolio-item\/pollen-van-esparcette\/' data-av_svg_icon='linkedin' data-av_iconset='svg_entypo-fontello' title='' data-avia-related-tooltip='Delen op LinkedIn'><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"29\" height=\"32\" viewBox=\"0 0 29 32\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\" aria-labelledby='av-svg-title-3' aria-describedby='av-svg-desc-3' role=\"graphics-symbol\">\n<title id='av-svg-title-3'>Linkedin<\/title>\n<desc id='av-svg-desc-3'>Linkedin<\/desc>\n<path d=\"M6.528 4.864q0 1.28-0.928 2.176t-2.4 0.896q-1.408 0-2.304-0.896t-0.896-2.176q0-1.344 0.896-2.208t2.368-0.864 2.336 0.864 0.928 2.208zM0.192 30.144v-19.776h6.144v19.776h-6.144zM9.984 16.704q0-2.752-0.128-6.336h5.312l0.32 2.752h0.128q1.92-3.2 6.080-3.2 3.2 0 5.152 2.144t1.952 6.368v11.712h-6.144v-10.944q0-4.288-3.136-4.288-2.24 0-3.136 2.304-0.192 0.384-0.192 1.536v11.392h-6.208v-13.44z\"><\/path>\n<\/svg><span class='avia_hidden_link_text'>Delen op LinkedIn<\/span><\/a><\/li><li class='av-share-link av-social-link-mail avia_social_svg_icon avia-svg-icon avia-font-svg_entypo-fontello' ><a  aria-label=\"Delen via e-mail\" href='mailto:?subject=Pollen%20van%20Esparcette&#038;body=https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/portfolio-item\/pollen-van-esparcette\/' data-av_svg_icon='mail' data-av_iconset='svg_entypo-fontello' title='' data-avia-related-tooltip='Delen via e-mail'><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"29\" height=\"32\" viewBox=\"0 0 29 32\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\" aria-labelledby='av-svg-title-4' aria-describedby='av-svg-desc-4' role=\"graphics-symbol\">\n<title id='av-svg-title-4'>Mail<\/title>\n<desc id='av-svg-desc-4'>Mail<\/desc>\n<path d=\"M0.96 8.448q-1.024-0.576-0.896-1.28 0.064-0.448 0.832-0.448h27.072q1.216 0 0.64 1.024-0.256 0.448-0.768 0.704-0.448 0.192-6.144 3.264t-5.824 3.136q-0.512 0.32-1.472 0.32-0.896 0-1.472-0.32-0.128-0.064-5.824-3.136t-6.144-3.264zM28.16 11.648q0.64-0.32 0.64 0.32v11.776q0 0.512-0.544 1.024t-1.056 0.512h-25.6q-0.512 0-1.056-0.512t-0.544-1.024v-11.776q0-0.64 0.64-0.32l12.288 6.4q0.576 0.32 1.472 0.32t1.472-0.32z\"><\/path>\n<\/svg><span class='avia_hidden_link_text'>Delen via e-mail<\/span><\/a><\/li><\/ul><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De laatste resten van een leprozerie in Harderwijk<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":134,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"tags":[],"portfolio_entries":[3],"class_list":["post-128","portfolio","type-portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","portfolio_entries-lente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/portfolio\/128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=128"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/portfolio\/128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":925,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/portfolio\/128\/revisions\/925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128"},{"taxonomy":"portfolio_entries","embeddable":true,"href":"https:\/\/raap.nl\/expo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/portfolio_entries?post=128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}